Cyberbezpieczeństwo – jak bezpiecznie korzystać z Internetu?
Cyberbezpieczeństwo – jak bezpiecznie korzystać z Internetu?
Szanowni Państwo, Drodzy Uczniowie, Rodzice i Pracownicy Szkoły!
W trosce o bezpieczeństwo wszystkich użytkowników Internetu oraz realizując zadania wynikające z ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, przekazujemy podstawowe informacje o zagrożeniach występujących w cyberprzestrzeni oraz praktyczne wskazówki dotyczące bezpiecznego korzystania z komputerów, telefonów i usług internetowych.
Czym jest cyberbezpieczeństwo?
Cyberbezpieczeństwo to działania służące ochronie systemów informatycznych, urządzeń, danych oraz użytkowników przed zagrożeniami występującymi w środowisku cyfrowym.
Każdy użytkownik Internetu może stać się celem cyberataku. Dlatego tak ważna jest znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa i odpowiedzialne korzystanie z technologii.
Najczęstsze zagrożenia w Internecie
Phishing – wyłudzanie danych. Fałszywe wiadomości e-mail, SMS lub komunikaty, w których oszuści podszywają się pod znane osoby, szkoły, banki lub instytucje, aby uzyskać hasła, dane osobowe lub pieniądze.
Złośliwe oprogramowanie (malware). Wirusy, trojany, oprogramowanie szpiegujące i ransomware, które mogą przechwytywać dane, uszkadzać pliki lub blokować dostęp do urządzeń.
Kradzież tożsamości i przejmowanie kont. Nieuprawnione wykorzystywanie danych osobowych, loginów i haseł do poczty elektronicznej, mediów społecznościowych lub innych usług.
Cyberprzemoc i zagrożenia dla dzieci. Nękanie, obraźliwe wiadomości, podszywanie się pod inne osoby, publikowanie kompromitujących materiałów czy próby nawiązania niebezpiecznych kontaktów przez Internet.
Fałszywe strony i wiadomości. Podrabiane strony logowania, fałszywe informacje o płatnościach, konkursach, przesyłkach lub pilnych działaniach wymagających kliknięcia w link.
Jak chronić siebie i swoje dane?
- Stosuj
silne i unikalne hasła. Nie używaj tego samego hasła do różnych kont.
Rozważ korzystanie z menedżera haseł.
- Włącz
uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA/2FA). Szczególnie w poczcie
elektronicznej, dzienniku elektronicznym i innych ważnych usługach, jeśli
udostępniają taką możliwość.
- Regularnie
aktualizuj oprogramowanie. Instaluj aktualizacje systemu operacyjnego,
przeglądarki internetowej i używanych aplikacji.
- Korzystaj
z oprogramowania ochronnego. Nie wyłączaj zabezpieczeń antywirusowych
i zapory sieciowej bez uzasadnionej potrzeby.
- Zachowaj
ostrożność wobec wiadomości i linków. Nie otwieraj podejrzanych
załączników. Sprawdzaj adresy stron i nadawców wiadomości. Sama obecność
symbolu kłódki lub połączenia HTTPS nie gwarantuje wiarygodności strony.
- Chroń
swoje dane osobowe. Nie udostępniaj nieznanym osobom haseł, kodów
jednorazowych, numerów dokumentów ani innych poufnych informacji.
- Pobieraj
aplikacje z zaufanych źródeł. Nie instaluj programów na prośbę
nieznanych osób, zwłaszcza aplikacji umożliwiających zdalny dostęp do
urządzenia.
- Wykonuj
kopie zapasowe ważnych danych. Przechowuj je w bezpiecznym miejscu,
najlepiej niezależnym od urządzenia, na którym pracujesz.
- Ostrożnie
korzystaj z publicznych sieci Wi-Fi. Unikaj wykonywania w niezaufanych
sieciach czynności wymagających podawania szczególnie wrażliwych danych.
- Dbaj
o prywatność dzieci w Internecie. Rozmawiaj z dziećmi o zagrożeniach,
kontroluj ustawienia prywatności i ucz je, aby informowały zaufaną osobę
dorosłą o niepokojących sytuacjach.
Bezpieczeństwo dziennika elektronicznego i komunikacji ze szkołą
Przypominamy, że należy zachować szczególną ostrożność wobec wiadomości dotyczących dziennika elektronicznego, ocen, płatności szkolnych, wycieczek oraz innych spraw związanych ze szkołą.
Jeżeli wiadomość wzbudza wątpliwości, należy skontaktować się bezpośrednio ze szkołą za pomocą znanych danych kontaktowych, zamiast korzystać z odnośników zawartych w podejrzanej wiadomości.
Nie należy nikomu przekazywać loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych do kont szkolnych.
Gdzie zgłaszać zagrożenia i incydenty?
Jeżeli podejrzewasz, że doszło do przejęcia konta, wycieku danych, zainfekowania urządzenia lub innego incydentu dotyczącego szkolnych systemów informatycznych, niezwłocznie poinformuj szkołę. Dane kontaktowe znajdują się w zakładce „Kontakt” na stronie internetowej szkoły.
Podejrzane wiadomości i incydenty można również zgłaszać do CERT Polska:
Formularz zgłaszania incydentów: https://incydent.cert.pl/
Podejrzane wiadomości SMS: przekaż w niezmienionej formie na bezpłatny numer 8080.
Jeżeli podejrzewasz, że Twoje hasło zostało przejęte, zmień je niezwłocznie z zaufanego urządzenia i sprawdź zabezpieczenia konta.
Przydatne materiały edukacyjne
Wiedzę dotyczącą cyberbezpieczeństwa warto regularnie aktualizować. Zachęcamy do korzystania z materiałów przygotowanych przez instytucje zajmujące się bezpieczeństwem cyfrowym:
CERT Polska: https://cert.pl/ – ostrzeżenia, informacje o zagrożeniach i porady bezpieczeństwa.
Biuletyn OUCH!: https://cert.pl/ouch/ – praktyczne poradniki dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu.
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej: Cyberbezpieczeństwo – baza wiedzy – materiały i wskazówki dla użytkowników Internetu.
OSE IT-Szkoła: ABC Cyberbezpieczeństwa – poradnik edukacyjny dotyczący zagrożeń i bezpieczeństwa cyfrowego.
Pamiętaj! Bezpieczeństwo w Internecie zależy nie tylko od stosowanych zabezpieczeń technicznych, ale również od wiedzy, ostrożności i odpowiedzialnego zachowania każdego użytkownika.
- Stosuj
silne i unikalne hasła. Nie używaj tego samego hasła do różnych kont.
Rozważ korzystanie z menedżera haseł.